Starters en andere durfals aan het woord

Tekst: Marting Bongers
Foto’s: Hannes Hilgenkamp

Wat vind je zelf: ben je uitvinder, techneut of zakenman? 

Hilgenkamp wordt vaak ‘neergezet’ als techneut, als nerd zelfs. “Niet zo heel gek, ik ben natuurlijk wel een echte bèta. Techniek is m’n passie. En ik heb die Zonnedimmer bedacht. Ja, dan ben je voor de media meteen een uitvinder.” Maar zelf ziet hij dat anders: “Ik kom uit een ondernemersgezin. Daar hield ik een onbedwingbare drive aan over om initiatieven op te starten. En dan zijn juist de niet zo voor de hand liggende dingen ’t leukst!”

Een echte bèta?

“Ja, Universiteit Twente. Maar om evenwicht te houden, ook nog RU Groningen, economie. Het is een goede combinatie. Eigenlijk ben ik iemand die gek is op data, iemand die voortdurend op zoek is naar rendabele toepassingen voor die data.”

En ‘t liefst zelfstandig. Nooit voor een baas gewerkt?

Vanaf 2005, als 22-jarige, werkte Hilgenkamp voor verschillende werkgevers. “Maar vanaf m’n dertigste als freelance adviseur. Ik deed wat je noemt ‘large scale data analytics’. Onder andere voor de Rabobank.”

Maar het ondernemersbloed in hem zocht echte uitdagingen. Die vond hij min of meer toevallig in een boekingssite voor kampeerders en later in een prijsvergelijker voor huishoudelijke apparatuur. “Ik kan zelf programmeren, dat was een bijvak in Twente. Achteraf denk ik: goed dat ik ’t gevolgd heb. Daardoor ben ik, om een idee uit werken, niet meteen van anderen afhankelijk.”

Campingsite?

Hilgenkamp vertelt dat een lege campingplaats vinden en boeken, real time, een groot gemis is. “Ik begon eraan uit pure privéinteresse, omdat we tijdens onze gezinsvakantie daar tegenaan liepen. En trouwens, nog steeds is het zo dat je je rot-zoekt als je wilt boeken.” Uiteindelijk is het project toch niet doorgezet, om een reden die we vaak bij starters zien: de enorme marketingkosten. “Maar we hebben het financieel netjes afgerond hoor! Ik vond het hoe dan ook leuk om zulke web-toepassingen te bedenken. En nog steeds, anders zou de Zonnedimmer er nooit gekomen zijn.”

Creativiteit

Vaak is er meer nodig dan toeval, geld of contacten om een bedrijf te starten: creativiteit. Maar ook dat vinden we bij Hilgenkamp. Al in 2012 kwam hij als John Hill voorbij op radio en tv, onder andere in het programma ‘De Beste Singer Songwriter van Nederland’. “John Hill… tja, veel muziek gemaakt vroeger. Die gitaar raak ik nu amper nog aan. Sinds ik voor mezelf begon, kan ik die creativiteit immers in mijn werk kwijt.”

En dan vind je jezelf terug in de energie-business. Wanneer ben je gestart en waarmee?

In 2022 haalde Hilgenkamp z’n eigen huis van het gas af, dus ook weer uit pure privé-interesse. Hij besloot zijn knowhow ook in te zetten voor andere mensen. “Energieontwerpen voor in woningen, warmteverliesberekeningen – dat soort dingen. Al gauw vroegen mijn klanten of ik het ook maar meteen wilde installeren. Dat deed ik met onderaannemers. Enfin, op een gegeven moment had ik pallets vol zonnepanelen staan, in een hal ergens in Zwolle.” Nieuwe PV-projecten doet Hilgenkamp intussen niet meer, maar nog wel de after sales, de support. Een snelle blik op de internetrecensies leert dat hij daarvoor louter op positieve reacties kan rekenen.

En dan is er opeens de Zonnedimmer…

“In de tijd dat ik nog wél druk was met die installaties, kwam men plotseling met die zogenaamde terugleverboetes. Ik sprak dagelijks de mensen die met die nieuwe situatie geconfronteerd werden. En ik vroeg me oprecht af: waarom moeten zij betalen voor hun eigen stroom, dat is toch niet rechtvaardig? Terwijl het in principe vrij eenvoudig is om de opwekking tijdelijk te verlagen of uit te zetten. Ik vond dat zo vreemd.”

Hilgenkamps brein combineerde creativiteit, data, energie en economie en bedacht de Zonnedimmer. Een kleine dongel, die in de P1-poort van een slimme meter gestoken kan worden. De dongel leest uit op welke momenten er netto wordt teruggeleverd aan het net. Op het moment dat dit niet gewenst is (vanwege de kosten of de congestie), stuurt de dongel een signaal naar de omvormer, om de productie af te knijpen of uit te schakelen. Inmiddels werkt het product ook rechtstreeks ‘via de cloud’, als oplossing zonder dongel.

Curtailment voor consumenten

De Zonnedimmer is operationeel en de geïnteresseerden staan in de rij. Die interesse is niet zo vreemd. Eigenlijk valt Hilgenkamp qua ‘time to market’ met z’n neus in de boter. Nu het ‘net vol is’ en iedereen naar oplossingen zoekt, komt de Zonnedimmer als geroepen. De meeste oplossingen, zoals congestiemanagement inclusief curtailment, richten zich op grote bedrijven. “Maar al die consumenten bij elkaar, die allemaal op een zonnige dag tegelijkertijd hun overschot aan het net leveren, dragen substantieel bij aan de congestie. Met de dimmer kan een netbeheerder of een energieleverancier die consumenten remote managen. Een consument kan zich gewoon online aanmelden en alles gaat vanzelf. En als je die consumenten een vergoeding geeft, zoals ook gebeurt voor bedrijven, dan heb je een win-win-win situatie. De transitie gaat door, er is minder congestie en er is voor iedereen een verdienmoment.”

Een ‘gat in markt’ noem je dat toch?

“Gat in de markt, gat in de markt… Het gaat om het wegnemen van de oorzaak van de terugleverkosten. Ik wilde dat het mogelijk werd om te voorkomen dat we met z’n allen stroom het net opsturen op momenten dat het niet gewenst is. En natuurlijk zijn er alternatieven, ik ben geen raketgeleerde. Natuurlijk kunnen panelen op tig manieren uitgezet worden. Alleen: als je als leverancier langs vijfduizend consumenten moet, met verschillende omvormers, met verschillende contracten, maar je kunt het in plaats daarvan ook in één keer doen, op afstand… Ja, dat lijkt me wel een gat in de markt.”

Businessplan?

“Nou, net als bij die campingsite: ik doe het gewoon. Eerst maak ik ’t zelf in ’t klein, dan ga ik uittesten en vervolgens zoek ik een steeds grotere testcirkel. Zo lever ik die dongels bijvoorbeeld aan PV-installateurs. Kost ze niks, maar het geef ons ervaring. En dan zie je dat consumenten enthousiast worden, bedrijven ook en plotseling sta ik dan, zoals eind vorig jaar, in het Algemeen Dagblad en in diverse vakmedia. Dan gaat het lopen.”

Overigens benadrukt Hilgenkamp dat het verkopen van dongels aan particulieren niet de prioritiet heeft. “Die dongel, dat is een verschijningsvorm. Het kan ook een app zijn, of een platform. Ons echte product is de aansturing van PV uit de cloud, databewerking en forecasting ten behoeve van energieleveranciers en netbeheerders.”

Privé gefinancierd

Ook dit project heeft Hilgenkamp weer volledig zelf gefinancierd, als een echte ondernemer. “Ja, via de cashflow uit m’n advieswerk en de PV’s.” Hilgenkamp is niet actief op zoek naar investeerders. “Maar natuurlijk, er lopen wel degelijk gesprekken. Toch wil ik eerst laten zien dat het op grote schaal werkt. Er loopt nu bijvoorbeeld een mooi project met Enexis, om hen te helpen de congestie door zonpieken op de lossen.”

Hoe is het bedrijf georganiseerd?

Zonnedimmer is een product, een handelsmerk van IQ NRG B.V. “Dat is een soort holding, waar we werken aan hardware, software en slimme data-analytics ten behoeve van de energietransitie. We forecasten hoe energiestromen lopen, we laten zien hoe je daarop kunt sturen. Alles op basis van live data. Inzicht in die data verlaagt de kosten voor de energieleveranciers.”

De Zonnedimmer is dus een uitvloeisel. Er zijn meerdere freelance engineers betrokken bij de software, de app en de ontwikkeling van de dongel. “En iemand die verstand heeft van forecasting met contacten in de leverancierswereld, die de business development gaat doen. Sales en support doe ik voorlopig nog even zelf.”

Over forecasting gesproken: valt er iets over omzet te zeggen?

“Nou, dat is echt koffiedik kijken”, zegt Hilgenkamp. “Maar 2,3 miljoen mensen met zonnepanelen, die allemaal 150 euro terugleverkosten betalen… er valt dus iets te verdelen tussen consument, energieleverancier en onszelf.”

Voor meer informatie: www.zonnedimmer.nl/ en www.iqnrg.nl/.